Democratie op Hongaarse wijze

19/01/2012

comments (37)

Op 1 januari van dit jaar werd in Hongarije een nieuwe grondwet van kracht. Deze grondwet was de aanleiding voor heel wat protest van de Hongaarse bevolking. Ook de Europese Commissie heeft bedenkingen bij sommige onderdelen van deze nieuwe grondwet en de uitvoering ervan. Die wegen zelfs zo zwaar dat ze op 17 januari een inbreukprocedure tegen het land heeft ingeleid.

Ondermeer de inperking van de onafhankelijkheid van de centrale bank, het vervroegd op pensioen stellen van 274 rechters om die te kunnen vervangen door getrouwen van de Fideszpartij van premier Orbán en de bemoeienis met de benoeming en verantwoordingsplicht van de toezichthouder op de gegevensbanken, de beschermer van de privacy, kunnen de regering, die over een tweederde meerderheid beschikt, zuur opbreken.

Eerder werd al de persvrijheid in Hongarije ernstig aan banden gelegd. Zo moest de Commissie in januari 2011 al tussenbeide komen om vier elementen van de nieuwe Hongaarse mediawet die het EU-recht niet respecteerden te wijzigen. We kunnen dus met recht spreken van een recidivist.

Ondertussen zitten de Europese Commissie, het Europees parlement, het Internationaal Monetair Fonds en de Europese Centrale Bank met Hongarije verveeld.

Volgens de woordvoerder van de Commissie, Olivier Bailly, werden omwille van bepaalde onderdelen van de nieuwe grondwet de gesprekken met de Commissie en het Internationaal Muntfonds over een reddingsplan voor Hongarije stopgezet. Ondertussen loopt het Hongaarse begrotingstekort op tot meer dan zes procent van het bbp. Victor Orbán houdt echter vol dat het beoogde tekort van 2,5% niet in het gedrang komt. Hij rekent hiervoor op de nationalisering van de pensioenfondsen die in totaal 10% van de volledige begroting uitmaken.

Toch zijn de vooruitzichten voor Hongarije niet rooskleurig.

Niet enkel de Hongaarse rating, die verlaagd werd tot de status van rommel, speelt het land parten. Ook de Oostenrijkse ratingverlaging treft Hongarije gezien drie grote Oostenrijkse banken (Austria, Erste en Raiffeisen) in het land voor 33 miljard euro tegoeden uitstaan hebben, een vijfde daarvan in de vorm van staatspapieren. De Hongaarse forint verloor sinds september al 14% van haar waarde tegenover de euro en dat schaadt ook de economie van andere lidstaten in Centraal-Europa. Vooral Polen maakt zich zorgen. De Poolse zloty en de beurs van Warschau lijken nu reeds besmet door de teloorgang van de Hongaarse economie en dat baart zorgen in Polen en daarbuiten. Een bekend Pools spreekwoord zegt “De Pool en de Hongaar zijn twee broeders, met de sabel en het glas”. Anders dan in de 19e eeuw, rinkelen nu geen glazen en sabels, maar alarmbellen.

Ondertussen heeft een onderzoek van Ipsos uitgewezen dat Victor Orbán, of de “Victator” zoals zijn tegenstanders hem noemen, het vertrouwen van zijn kiezers kwijt is en dat nog slechts 16 procent van de Hongaren hem en zijn regering steunt. Als Hongarije bot vangt bij het IMF in Washington en bij de Europese Commissie dan heeft zijn regering een ernstig probleem. Zal hij tegen alle adviezen in zijn gang gaan of zal hij zich schikken naar de bezwaren van Europa en het IMF? Naar eigen zeggen wil hij “kleine aanpassingen” doorvoeren aan de omstreden wetgeving. Ik betwijfel of dat voldoende zal zijn om de rust in Europa te doen weerkeren.

Orbán is op weg naar een autoritaire staat. Dat is gevaarlijk gezien de etnische spanningen in Hongarije en de Balkan. De Hongaren hebben in de twintigste eeuw een aanzienlijk deel van hun grondgebied en het grootste deel van hun bevolking verloren. Er wonen nu meer Hongaren in de buurlanden dan in Hongarije zelf. Ze worden er, zoals in Roemenië, vaak gediscrimineerd. Dat is in de rumoerige Balkanregio een potentieel risico op een nieuwe strijd in het hart van ons continent.

In dat licht is het onbegrijpelijk dat onze christendemocratische collega’s van de Europese Volkspartij zo weinig weerwerk bieden tegen Orbán. Eerder zagen we al dat Silvio Berlusconi ongestraft zijn land en Europa belachelijk mocht maken, nu blijven zij de gevaarlijke strapatsen van Victor Orbán tolereren. Ik hoop dan ook dat de christendemocraten snel zullen inzien dat de huidige situatie stilaan onhoudbaar wordt.

De volgende weken worden cruciaal voor Hongarije, dat in een neerwaartse spiraal terechtgekomen is door de machtswellust van haar premier. Het worden ook cruciale weken voor Europa.

Europa is gegrondvest op gemeenschappelijke waarden: vrede tussen de volkeren, gelijke rechten voor alle burgers, respect voor vrijheid van geloof, cultuur en meningsuiting. Niemand mag deze fundamentele rechten op de helling zetten en ik vroeg de minister van buitenlandse zaken dan ook met aandrang om er samen met zijn Europese collega’s alles aan te doen opdat onze Europese waarden in elke lidstaat worden gerespecteerd.

« Terug naar overzicht